Çalışma saatleri: 08:30 - 20:00

Telefon:

0216 611 06 11

İnstagram
Twitter
Facebook

DİKKAT EKSİKLİĞİ

Hizmetlerimiz

DİKKAT EKSİKLİĞİ

Geri Dön

Meva Psikolojik Destek Ve Terapi Merkezimizde

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu genellikle erken çocukluk döneminde kendini göstermeye başlayan nörogelişimsel bir bozukluktur. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunda görülen davranışların altta yatan nedeni dikkatin zayıf oluşu, aşırı hareketlilik ve dürtüselliktir.
5 yaşın altındaki birçok çocuk dikkatsizdir ve yerinde durmakta güçlük çeker. Bu o çocukların DEHB’ye sahip olduğu anlamına gelmemektedir. Dikkatsizlik ve aşırı hareketlilik aynı yaştaki diğer çocuklarla karşılaştırıldığında aşırıysa ve çocuğun okul, sosyal ve aile yaşamını olumsuz etkiliyor ise bir problem olmaya başlar.

DEHB Belirtileri Nelerdir?

DEHB yaşa, ortama (örneğin okul, ev, oyun alanı) ve hatta istekliliğe göre (örneğin çocuğun sevdiği bir aktiviteyi yapması) değişen davranışlarla kendini gösterebilir.

Tüm çocuklar, tüm belirtilere sahip değildir. Bu da DEHB’nin bazı çocuklarda kendini sadece dikkat zayıflığı belirtileri ile gösterirken bazılarında da sadece aşırı hareketlilikle kendini gösterebileceği anlamına gelir.

Dikkat problemi olan çocuk, unutkan olabilir, dikkati çabuk çelinir, dinlemiyormuş gibi görünür, organize olamaz, dağınıktır, bir işe başlaması yüzyıllar alabilir ve başladığında da o işi nadir olarak bitirebilir.

Aşırı hareketli çocuk ise huzursuz görünür, kıpır kıpırdır, yerinde duramaz, enerji doludur, sürekli aktif ve meşguldür. Hiç durmadan konuştuğu için sesli ve gürültülü görünebilir.

Dürtüsellik belirtileri olan çocuk, düşünmeden hareket eder. Oyunlarda sıra bekleme ya da kuyrukta bekleme konusunda güçlük yaşar, sabırsızdır ve sık sık diğerlerinin sözünü keser.

Ne sıklıkla görülür?

Okul çağındaki çocukların %2 ile %5’i arasında DEHB bulunmaktadır. Erkek çocuklar kızlara göre DEHB’den daha fazla etkilenmektedir.
DEHB’ye ne sebep olur?
DEHB’ye neyin neden olduğu tam olarak bilinmemektedir. DEHB’de ailesel faktörler dikkati çekmektedir. Bazen anne-babalar çocuklarını kontrol edemedikleri için kendilerini suçlanmış hissederler fakat zayıf ebeveynlik becerilerinin doğrudan DEHB’ye neden olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır. Diğer taraftan DEHB olan çocuklarla baş etme ve onlara yardımcı olmada anne-babaların rolü büyüktür.

DEHB olan çocukların başka hangi problemleri olabilir?

DEHB olan çocuklar koordinasyon, sosyal beceri güçlükleri yaşayabilir ve organize olmakta güçlük çekebilirler. DEHB olan çocukların bazılarında bunun yanı sıra öğrenme güçlüğü, davranım bozukluğu, kaygı ve depresyon gibi tanılar eşlik edebilir. Nörolojik problemler, tikler, tourette, epilepsi de görülebilir.

DEHB ne kadar sürecek?

DEHB tanısı almış her 3 çocuktan 1’i büyüdükçe bu durum kaybolur ve yetişkinlikte tedavi gerektirmeyebilir. Kendi durumlarına özgü uzmanlaşmış tedaviler görenler bu tedavilerden çok fayda görür. Bu sayede öğrenme hedeflerini yakalayabilir, okul başarılarını arttırabilir ve daha kolay arkadaş edinebilir ve arkadaşlıklarını sürdürebilirler.

DEHB olanların bazıları yetişkinlikte evlerini ve işlerini kendilerine göre düzenleyerek iyi bir uyum sağlayabilirler. Fakat bazılarının da yetişkinlikte de tedavi gerektirecek problemleri olabilir. Diğer yandan ilişkilerinde, işte, duygu durumlarında ve alkol madde kullanımı ile ilgili güçlükler yaşayabilirler.

Nasıl Tanı Konur?

DEHB için tanı koydurucu tek ve basit bir test yoktur. Tanı koymak için genelde Çocuk Psikiyatri Uzmanı tarafından yapılan özel ve ayrıntılı bir değerlendirmeye ihtiyaç vardır. Tanı koyarken çocuğun davranış örüntülerinden, gözlemlerden, evde ve okuldaki davranışıyla ilgili raporlardan faydalanılır. Bazı çocuklar için bu konuyla ilgili özel değerlendirme ve testlerin Klinik Psikolog tarafından uygulanmasına ihtiyaç vardır.

Nasıl Tedavi Edilir?

DEHB olan bir çocuğun güçlükler yaşadığı tüm ortamlarda tedaviye ihtiyacı vardır. Bu da evde, okulda, arkadaşlarıyla ve toplum içinde destek ve yardıma ihtiyacı olduğu anlamına gelir.

İlk olarak, ailenin, öğretmenlerin ve uzmanların çocuğun durumunu ve onu nasıl etkilediğini anlaması çok önemlidir. Çocuk büyüdükçe kendisinin de durumunun bilincinde olması ve nasıl baş edeceğini öğrenmesi gerekir.

Öğretmenler ve anne-babaların ödül tabloları gibi davranışla baş etme stratejileri kullanmaları gerekebilir. Sürekli kullanımı içsel motivasyonun gelişimini etkileyebileceğinden farkındalık sağlamak amaçlı tedavide bir basamak olarak kullanılmalarında fayda vardır. Uzman tarafından verilen ebeveynlik eğitimleri, anne-baba ya da aileye çocuklarının aşırı hareketliliğinden kaynaklanan karşı gelme davranışlarıyla baş etmede çok yardımcı olur.

Okulda, sınıftaki ve ev ödevlerindeki günlük çalışmaları için yardımcı olacak eğitimsel desteğe ihtiyaç duyabilirler. Ayrıca kendine güveninin gelişmesi ve sosyal becerilerini geliştirmek için yardıma ihtiyacı olabilir. Kendine güveninin artmasında Çocuk Terapisti tarafından uygulanan Oyun Terapisi’nden fayda görebilir. Hem çocuğun potansiyelinin en iyisini gerçekleştirdiğinden hem de DEHB belirtilerinin tedavi edildiğinden emin olmak için ev, okul ve çocuğu tedavi eden uzmanların çok iyi iletişim halinde olması önemlidir.

İlaçlar orta derece ile ileri dereceli DEHB’nin kontrolünde önemli bir rol oynar. İlaçlar aşırı hareketliliğin azalmasına ve konsantrasyonun gelişmesine yardımcı olur. Gelişmiş konsantrasyon becerisi çocuğa öğrenmek ve öğrendiği becerileri uygulamak için zaman ve fırsat tanır.

Çocuklar sık sık ilacın diğer insanlarla iyi geçinmelerine, bazı şeyleri daha iyi anlayabilmelerini sağlayacak şekilde daha net düşünmelerine ve kendilerini daha iyi kontrol etmelerine yardım ettiğini söylerler. DEHB olan çocukların tümü ilaca ihtiyaç duymaz.

Ebeveyn Olarak Ben Ne Yapabilirim?

DEHB olan çocuklar evde, okulda ve dışarıda çok zorlu davranışlarla kendini gösterebilir. Fakat her ne olursa olsun çocukların kesinlikle sınırlara ve disipline ihtiyacı vardır. DEHB’nin olması size karşı gelebileceği ya da uygunsuz davranabileceği (örneğin küfür etmesi ya da şiddet göstermesi gibi) anlamına gelmez. Sağlıklı yaşam tarzı ile birlikte dengeli beslenme ve fiziksel aktivite işe yarayabilir.

DEHB olan çocuklar dikkat sürelerinin kısalığı ve yüksek enerji seviyeleri nedeniyle kolayca hayal kırıklığına uğrayabilirler. Aşağıdaki önerilerinden bazıları bu problemle baş etmekte yardımcı olabilir:

  • Basit yönergeler verin. Diğer odadan ona bağırmak yerine yakınında durun, gözünün içine bakın ve yavaşça ve sakince ne yapmasını istediğinizi ona söyleyin
    • Başardığı ne kadar küçük bir şey olsa da gerekeni yaptığında çocuğunuzu övün
    • Anne ve baba olarak tutarlı olun ve yapılması gerekenleri her iki kişiden de dinlemesini sağlayın
    • Eğer ihtiyaç duyuyorsa yapması gerekenleri liste halinde yazın ve rahatça görebileceği bir yere asın (örneğin odasının kapısına, banyoya gibi). Okumayı henüz öğrenmeyen çocuklar için hatırlatıcı resimlerin de faydası olur.
    • Yapmasını istemediğiniz davranışını hemen (yarım dakika içinde) belirtin
    • Yanlış davranışın sonuçlarını net olarak bilmesini sağlayın
    • Yapmasını istediğiniz davranışa da hemen onu pekiştirecek olumlu bir geribildirimle yanıt verin
    • Ev ödevi yapmak ya da ayağa kalkmadan yemek masasında oturmak gibi yerine getirmesi gereken tüm görevleri 15-20 dakika gibi daha kısa zaman aralıklarına bölün.
    • Basketbol, futbol, yüzme gibi enerjisini harcayabileceği aktiviteler sunun ve bunlar için ona zaman yaratın.
    • Beslenmesini düzenleyip, katkı maddelerinden uzak durmak da işe yarayabilir. Beslenmenin bazı çocuklar üzerindeki etkilerine dair birtakım kanıtlar bulunmaktadır. Çocukların bazı gıda katkı maddelerine ve gıda boyalarına karşı hassasiyeti olabilir. Eğer anne-baba olarak çocuğunuzun yediği bazı şeylerin hiperaktivitesini arttırdığını fark ediyorsanız bu yiyeceklerden kaçının.

 

SEMİNERLER VE DUYURULAR

YAZILARIMIZ

TV PROGRAMLARI VE VİDEOLAR